Truyền thuyết về thành Ca Tỳ La vệ:

 

Thành Ca T́ La Vệ hiện nay thuộc vùng đất của Nê Pal. Theo lịch sử, trước kia vẫn thuộc Ấn Độ. Vùng này vốn thuộc tiểu bang Uttar Pradesh - Ấn độ. Năm 1857 khi thực dân Anh đến Ấn độ, nhiều cuộc khởi nghĩa nổ ra nhằm phản kháng chế độ thực dân thống trị. Nepal viện binh giúp quân đội Anh chống lại các cuộc khởi nghĩa này. Sau khi các cuộc khởi nghĩa bị dập tắt, như 1 phần thưởng công cho Nê Pal và ư đồ chia nhỏ các vùng nổi dậy để trị, thực dân Anh nhường một số đất cho chính phủ Nê pal trong đó có vườn Lâm-tỳ-ni và thành Ca Tỳ La vệ ngày nay.

 

Tuy nhiên, việc tranh chấp giữa Ấn độ và Nê Pal về thành Ca Tỳ La vệ vẫn chưa ḥan toàn ngă ngũ. Nguyên do là tại Ấn độ cũng có 1 di tích là thành Ca Tỳ La Vệ thuộc vùng Piprahwa mà một số kinh điển, truyền thuyết cũng có nói tới. Cũng chính v́ lư do này, sau khi khảo cổ học ghi nhận chính thức vị trí của vườn Lâm T́ Ni, năm 1961, Nê Pal đă đổi tên vùng Tilaukarot thành vùng Kapilavastu (tức Ca Tỳ La Vệ) nhằm khẳng định “Thành Ca Tỳ La Vệ thuộc phần đất của Nê Pal mới chính là thành Ca Tỳ La vệ cung vua Tịnh Phạn thời Đức Phật c̣n tại thế”. Chúng ta sẽ xem xét các vấn đề này qua truyền thuyết và khảo cổ sau đây.

 

Truyền thuyết về Ḍng Họ Thích Ca

 

…Vua Cam Giá có 2 bà Phi. Bà Phi thứ nhất là Thiện Hiền Vương Phi. Bà vương phi thứ hai, tư dung rất xinh đẹp. Bà này sinh được bốn người con tên là: Cự Diện, Kim Sắc, Tượng Chúng và Biệt Thành. C̣n Thiện Hiền vương phi chỉ sinh một con tên là Trường Thọ. Về dung mạo, Trường Thọ vương tử rất khôi ngô tuấn tú, ít có người hơn; nhưng theo tướng sư, th́ vương tử không đủ cốt cách làm vua một nước lớn.

 

Cũng v́ lẽ ấy, nên Thiện Hiền vương phi rất lo buồn. Bà nghĩ: "Bọn Cự Diện bốn đứa đều oai dũng, ta chỉ có một người con, phải làm thế nào cho nó được nối ngôi?! Một lần, bà trang điểm thật đẹp và gặp nhà vua. Trong lúc chỉ có hai người, t́nh cảm dạt dào, bà phi tâu rằng: "Thưa đại vương! Thiếp may mắn được nhờ ơn yêu dấu, nay có một điều tâm nguyện, xin đại vương thuận cho". Vua bảo: "Ái phi! Nàng có điều chi mong ước, cứ nói ra, ta sẽ chấp thuận". Vương phi lại tâu: "Nếu đại vương hứa nhận sự yêu cầu của thiếp, xin chớ cải hối, bằng có như thế th́ thiếp không dám tỏ ḷng". Vua nói: "Ta nhất định thuận theo sở nguyện của Ái phi, nếu về sau mà cải hối th́ đầu của ta sẽ bị vở ra làm bảy mảnh". Sau khi nghe vua hứa như vậy, Thiện Hiền vương phi tâu xin đuổi bốn anh em Cự Diện ra khỏi nước, để cho con ḿnh được nối ngôi. Cam Giá vương biết bốn con không có lỗi lầm, khó lấy lư do ǵ mà đuổi ra khỏi nước, nhưng v́ vương phi nài nỉ, nhắc lại lời thề, nên buộc vua phải theo.

 

Sáng ra, vua gọi bốn hoàng tử đến bảo: "Các con hăy sắp đặt rời khỏi xứ này, đi đến nơi khác mà ở". Bốn vương tử qú xuống tâu: "Bạch phụ vương! Chúng con không có lỗi chi, sao phụ vương lại nỡ đuổi đi nơi khác?". Vua nói: "Đó là ư kiến của Thiện Hiền vương phi, cha đă lỡ hứa, nên trót phải theo". Khi ấy đệ nhị vương phi, mẹ của bốn hoàng tử, và các bà phi khác, biết được tin ấy, cũng xin vua đem con cái và quyến thuộc đi theo. Kế đó, các hàng đại thần, các quan văn vơ, quân giữ voi ngựa, quân cung nỏ, quan quân giữ kho tàng, cũng xin đem quyến thuộc đi theo. Trước t́nh cảnh ấy, không biết nói sao, vua cũng đành chấp thuận. Rồi cho đến các thợ làm tre, thợ mộc, thợ da, thợ đúc ngói gạch, thợ nấu rượu, thợ cạo, thợ nhuộm, các dược sư, y sĩ, hàng nông, mục, ngư, tiều, nghe vua đuổi bốn hoàng tử, cũng xin đem tất cả quyến thuộc đi theo. Trước khi khởi hành, vua bảo bốn hoàng tử rằng: "Từ nay về sau, nếu muốn kết hôn, các con đừng chọn người ngoại tộc, chớ để cho ḍng Cam Giá phải bị đoạn tuyệt" (Đây cũng là lư do ḍng họ Thích sau này kết hôn nội tộc). Bốn vương tử cúi lạy vâng lời, rồi hướng dẫn đoàn người đi về phía bắc, dưới dăy Tuyết sơn.

 

Đoàn người đi chầm chậm, dọc đường săn bắn các loài cầm thú dùng làm thức ăn, sau rốt đi đến một chỗ đất đai ph́ nhiêu bằng phẳng, thảo mộc xanh rậm tốt tươi. Nơi đây có những ao đầm rộng lớn, nước dẫy đầy trong sạch. Lại có các loại cây như: cây Đa la, cây A thuyết tha, cây Ni câu đà, cây Ưu đàm bà la, cây Ca lê la v.v... gốc cao tàn lớn, cành lá giao nhau, phủ che rậm mát cả một vùng. Lại có những thứ hoa đẹp như: hoa A đề mục đa, hoa Chiêm ba, hoa A du ca, hoa Ba đa la, hoa Bà lỵ sư ca... và các thứ cây có quả, các loại tạp cầm, dă thú rất nhiều, cành sắc rất nên xinh đẹp. Chỗ này nguyên xưa là nơi cư ngụ của một vị tiên tên là Ca Tỳ La (Kapila: Kiếp Tỷ La).

 

Các vị vương tử t́m được chỗ tốt, liền quyết định ở đó lập thành ấp để trị hóa. Mỗi vị đều vâng lời cha, kết hôn với người trong họ. Sau vua Cam Giá hay được, trong ḷng vui mừng, khen rằng: "Các con ta khéo lập quốc kế, hay đem nhân đức trị hóa thần dân". Nhân đó, bốn vương tử mới lấy họ là Thích Ca (Năng Nhân cũng gọi là Kiều Đáp Ma, xưa dịch Cù Đàm), lại nhớ gốc tích của vị tiên xưa ở đó, nên đặt tên thành là Ca Tỳ La. Về sau ba vị vương tử lần lượt qua đời chỉ c̣n một vị trụ thế trị v́, lấy hiệu là Ni Câu La vương. Vua Ni Câu La sau truyền ngôi cho con là Câu Lư, Câu Lư truyền cho Cù Câu Lư, Cù Câu Lư, truyền cho Sư Tử Hiếp. Sư Tử Hiếp vương sanh được bốn trai một gái, khi lớn tuổi truyền ngôi cho người con cả là Duyệt Đầu Đàn, đời đời nối tiếp ở tại thành Ca Tỳ La, trị hóa nhân dân, hưởng nhiều phước lạc… cho đến đời vị quốc chủ xứ Ca Tỳ La Vệ (Kapilavastu) là Tịnh Phạn vương (cũng gọi là Bạch Tịnh vương).

 

Hoàng Hậu Maya

 

Cách thành Ca Tỳ La không xa, lại có một thành tên là Thiên Tư. Nơi thành này hiện cư ngụ một nhà Thích chủng rất hào quí, tên là Thiện Giác trưởng giả. Trưởng giả giàu có, đầy đủ oai đức, nhà cửa đẹp lộng lẫy như cung điện Tỳ Sa Môn thiên vương. Có thuyết noi rằng, thân mẫu của ngài và thân mẫu cua vua Tịnh Phạn là 2 anh em.

Vị Thích trưởng giả này sinh được tám người con gái đẹp là: Vi Ư, Vô Tỷ Ư, Đại Ư, Vô Biên Ư, Kế Ư, Hắc Ngưu, Sấu Ngưu và Đại Huệ. Nàng con gái thứ tám, lúc mới sinh ra có một vị Bà la môn đến xem tướng và nói: "Cô bé này lớn lên, nếu có gia thất, sẽ sinh một người con làm Chuyển luân thánh vương, bảy báu tự nhiên, oai đức đầy đủ, cho đến không cần dùng h́nh phạt mà trị dân".

 

Vua Tịnh Phạn (Suđhodana) nghe nói cô gái thứ tám của Thiện Giác trưởng giả có tướng sanh con quí, liền nghĩ: "Ta sẽ cưới người con gái ấy làm hoàng hậu, để cho ngôi Chuyển luân của ḍng Cam Giá ta không đoạn tuyệt". Nghĩ rồi, ngài sai sứ đến nhà Thiện Giác trưởng giả hỏi xin Đại Huệ. Trưởng giả tŕnh với sứ rằng: "Ông về tâu lại cùng đại vương, nói tôi có tám con gái, đứa lớn là Vi Ư đứa út là Đại Huệ, tại sao đại vương lại hỏi đứa nhỏ nhất? Vậy xin đại vương chờ tôi gả bảy đứa lớn xong, việc ấy sẽ định sau". Sứ giả về thưa lại, Tịnh Phạn vương bảo: "Nếu như thế, ta sẽ rước luôn tám nàng về cung". Hai bên ưng thuận xong xuôi, đến ngày nghinh hôn, Tịnh Phạn vương cưới cô lớn là Vi Ư và cô út là Đại Huệ. C̣n ba hoàng đệ của ngài th́ cưới sáu cô kia, mỗi vị hai nàng, đem về làm phi. (Kinh Phật Bản Hạnh).

 

Vua Bạch Tịnh có ba người em trai, kể theo thứ tự là: Cam Lộ Tịnh Vương, Hộc Tịnh vương, và Thiết Tịnh vương. Hai vị phối thất của ngài, mỗi người sinh một con, hoàng hậu Ma Gia (Maya) sinh ra thái tử Tất Đạt Đa, c̣n bà Kiều Đàm Di (cũng gọi là Ba Xà Ba Đề: Prajàpati) sinh ra Nan Đà. Cam Lộ Tịnh vương có hai con, con lớn là Điều Đạt (Đề Bà Đạt Đa), con thứ là A Nan. Hộc Tịnh vương có hai con, con lớn là Thích Ma Nạp, con thứ là A Na Luật. Thiết Tịnh vương cũng có hai con, con lớn là Thích Ca Vương, con thứ là Thích Thiếu Vương.

 

 

Bồ Tát thị hiện

 

Theo truyền thuyết, Phật giáo kể rằng, khi chọn nơi thị hiện, Bồ tát (sau là Thái tử Sĩ Đạt Đa rồi thành Phật) lựa chọn trên cơ sở 5 tiêu chí sau đây:

 

1. Giai cấp: Hầu hết các đời Phật đều thị hiện ở giai cấp vua chúa, chiến binh hoặc giáo sĩ. Đức Phật chọn giai cấp chiến binh v́ từ bản chất của chiến binh là bảo vệ tất cả những người thuộc các giai tầng c̣n lại trong xă hội (xem thêm kinh khởi thế nhân bản)

 

2. Vị trí: Bồ Tát quyết định chọn nơi ra đời là ở trung tâm của thế giới Ta bà (chính là vị trí thành Ca Tỳ La Vệ thuộc Nê Pal hiện nay - Các danh giới và vị trí này được phân định trong luật tạng).

 

3. Thời điểm: V́ cần đủ thời gian để người ta có thể xả bỏ sầu năo, Bồ Tát quyết định không thị hiện ở những thời điểm mà tuổi thọ con người là quá ngắn mà phải là thời điểm mà tuổi thọ con người khoảng 100 năm để có thể đủ thời gian giáo hóa cho họ.

 

4. Ḍng dơi: Bồ tát quyết định xuất hiện trong ḍng dơi Vua Chúa của Vua Tịnh Phạn bởi v́ cả bên nội và bên ngoại cũng như tổ tiên của nhà vua đă vinh hiển, không phạm lội lầm qua 7 đời.

 

5. Mẹ: Bồ Tát lựa chọn một người mẹ có khả năng truyền tạo một thể chất tuyệt vời và một trí tuệ hoàn hảo.

 

Căn cứ vào 5 tiêu chí trên, Bồ Tát quyết định chọn việc thị hiện tại cơi ta bà dưới h́nh thức là con trai của Hoàng hậu Maya Đê Vi. Trong thời gian diễn ra lễ hội mưa (vào tháng 6 và 7 dương lịch hàng năm), Bồ Tát từ cung trời Đâu Xuất giáng trần, vào bụng mẹ Maya dưới h́nh thức con voi trắng 6 ngà.

 

Hoàng Hậu đến năm 40 tuổi vẫn chưa có con nối dơi cho Vua Tịnh Phạn, v́ vậy, nhà Vua và Hoàng hậu đều rất lo lắng và ngày đêm mong ngóng Thai Nhi. Sau sự kiện Voi trắng 6 ngà chui vào Bụng mẹ Maya (khoảng tháng 6 hoặc tháng 7 – trong lễ hội cầu mưa tại đất Ấn Độ), Hoàng hậu mang thai 10 tháng, (tức đến khoảng tháng 4 đến tháng 5 dương lịch năm sau) rồi đản sanh Thái Tử Sĩ Đạt Đa tại vườn Lâm T́ Ni.

 

Thái tử Thích ca Tất Đạt Đa (Sakya Siđhàrtha) sinh vào tháng tư, lúc mặt trời mọc, nhằm ngày trăng tṛn (theo lịch Trung Hoa th́ mùng 8, tháng 4) trước công nguyên 623 năm). Thái tử thân cao một trượng sáu thước (thước mốt). Trong họ Thích Ca, hàng quí tộc phước đức thường thường cao một trượng bốn thước. C̣n nhân dân trong nước mức cao trung độ một trượng ba thước (Kinh Phật Thuyết Thập Nhị Du).

 

TÓM LƯỢC LỊCH SỬ ĐỨC PHẬT

LIÊN QUAN ĐẾN PHẬT TÍCH

Trên 24 Năm chuyên trách hành Hương Phật tích Ấn Độ, Nepal

Oval: Về Trang trước
Oval: Trang Tiếp Theo
Oval: Về Lại Ca Tỳ La vệ